Israrlı takip suçu, bir kişinin başka bir kişiye ısrarla fiziken takip etme veya iletişim araçları ile temas kurmaya çalışması olarak Türk Ceza Kanunu’nda tanımlanmıştır. Bu suç, kadına yönelik şiddeti engellemek amacıyla ortaya çıkmış olup, hukuki yaptırımları ve cezai sonuçları vardır. Bu metinde, israrlı takip suçu hakkında detaylı bilgiler, suçun unsurları ve koşulları bulunmaktadır.
1. Israrlı Takip Suçu Nedir?
Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesinde düzenlenen ısrarlı takip suçunun amacı, özellikle kadına yönelik şiddet içeren fiiller henüz işlenmeden failin cezalandırılarak mağdurun korunmasıdır. Her ne kadar ısrarlı takip suçunun ortaya çıkışı kadına yönelik şiddetin engellenmesi olsa da suçun mağduru herhangi bir kimse olabilir.
TCK m.123/A
“(1) Israrlı bir şekilde; fıziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Suçun;
- a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
- b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
- c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi, hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.”
2. Israrlı Takip Ne Demektir?
Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’nin (İstanbul Sözleşmesi) 34. maddesinde ısrarlı takip, “başka bir şahsa yönelik olarak gerçekleştirilen ve bu şahsı, şahsın kendisini güvende hissetmesini önleyecek şekilde korkutacak, kasıtlı bir biçimde tekrarlanan tehditkâr davranışlar” şeklinde tanımlamıştır.
3. Israrlı Takip Suçunun Unsurları
3.1. Israrlı Takip Suçunun Koşulları Nelerdir?
Israrlı takip suçunun fiili, TCK m. 123/A’da, “Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak” olarak belirtilmiştir. O halde ısrarlı takip suçu iki halde oluşabilir. Bunlardan birincisi; ısrarlı bir şekilde fiziken takip etmek, ikincisi ise ısrarlı bir şekilde temas kurmaya çalışmaktır.
Israrlı şekilde fiziksel takip seçimlik hareketine örnek olarak mağdurun peşinden gitmek, yakınlarında dolaşmak, notlar yazıp bırakmak, mağdurun konutunun önünde beklemek, varlığını bir şekilde hissettirmek gösterilebilir.
Mağdurla ısrarlı bir şekilde temas kurmaya çalışmak seçimlik hareketinde ise, failin temas kurmaya çalışma ısrarı yeterlidir. Örneğin mağduru defalarca kez arama, sosyal medyadan defalarca kez mesaj gönderme eylemleri mağdur tarafından okunmasa bile bu suçun oluşmasına sebebiyet verecektir. Temas kurmaya çalışmak suretiyle ısrarlı takip suçu üç şekilde gerçekleşebilir. Bunlar:
- Haberleşme ve İletişim Araçlarını Kullanma: Israrlı bir biçimde mesaj göndermek, e-posta göndermek, mektup göndermek, telefon etmek gibi hareketler ısrarlı takip suçunu oluşturacaktır.
- Bilişim Sistemlerini Kullanma: Whatsapp, Instagram, Facebook, Twitter, YouTube ve bunun gibi sosyal medya uygulamalarını kullanmak suretiyle de bu suç gerçekleşebilecektir.
- Üçüncü Kişileri Kullanma: Failin üçüncü bir kişiyi mağdurla görüşmesi için göndermesi veya failin üçüncü bir kişiye mağduru defalarca kez aratması, mesaj attırması şeklinde olabilir.
3.2. Israrlı Takip Suçunun Oluşması İçin Eylemin Ne Kadar Tekrar Etmesi Gerekir?
Israr, ısrarlı bir şekilde fiziken takip etmek ve ısrarlı bir şekilde temas kurmaya çalışmak şeklindeki her iki seçimlik hareketin de kurucu unsurudur. Suçun oluşması için eylemlerin kaç defa tekrarlanması gerektiğine dair bir düzenleme yoktur. Ancak her halde en az iki kere gerçekleşmesi zorunludur. Bu olgu her somut olayın kendine özgü koşullarına göre belirlenecektir.
3.3. Israrlı Takip Suçunun Nitelikli Halleri Nelerdir?
Israrlı takip suçuna ilişkin madde hükmüne göre, suçun;
- Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
- Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
- Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi hallerinde ısrarlı takip suçunun nitelikli hali oluşacaktır.
Kanun “boşandığı eşe karşı işlenmesi” demek suretiyle, suçun eski sevgiliye veya nişanlıya karşı işlenmesi halinde suçun nitelikli halinin oluşmayacağını göstermektedir.
4. Israrlı Takip Suçunun Cezası Nedir?
Israrlı takip suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Şikâyetin failin eylemleri nedeniyle mağdur olan kişi tarafından, mağdurun fiil ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde ve suçun TCK m. 66 uyarınca 8 yıllık zamanaşımına tabi olması sebebiyle her halükârda 8 yıl içerisinde yapılması gerekir.
Israrlı takip suçunun temel hali altı aydan iki yıla kadar, nitelikli hali ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
5. Israrlı Takip Suçu Nedeniyle Tutuklama Mümkün Müdür?
CMK m. 100/4 gereğince, hapis cezasının alt sınırı 2 yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez. Israrlı takip suçunun temel hali iki yıla kadar hapis cezasını öngördüğünden, suçun temel şekli bakımından tutuklama tedbirine başvurulamaz. Ancak nitelikli hal kapsamında 3 yıllık bir üst sınır belirlendiğinden, ilgili kişi hakkında tutuklama kararı verilebilecektir.
6. Israrlı Takip Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu düzenlenmiştir. Madde metni uyarınca daha önce kasıtlı bir suç işlememiş olan sanık hakkında, hükmedilen cezanın 2 yıl veya daha kısa süreli olması ve sanığın da talebinin bulunması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.
Öyleyse ısrarlı takip suçunun temel hali bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecektir. Ancak ısrarlı takip suçunun yeniden işlenmesi halinde sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün değildir.
7. Israrlı Takip Suçu Uzlaştırmaya Tabi Mi?
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253 kapsamında düzenlenen uzlaştırma, ceza soruşturması ve davasında tarafsız bir kimsenin arabuluculuğuyla uyuşmazlığın çözülmesi için suçun mağduru ve failinin iletişim kurduğu süreçtir.
CMK m. 253/3’te ısrarlı takip suçunda uzlaştırma bakımından, “Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ve ısrarlı takip suçunda (madde 123/A), uzlaştırma yoluna gidilemez” denilmiştir. Kanun koyucu ısrarlı takip suçu şikâyete tabi bir suç olmasına rağmen özel olarak uzlaştırma kapsamı dışında tutulmuştur.
8. Israrlı Takip Suçu Hakkındaki Emsal Kararlar
Israrlı takip suçu 12 Mayıs 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni bir düzenleme olduğundan ve suçun cezası temyiz yoluna açık olmadığından Yargıtay’ın bu konudaki emsal kararları oldukça azdır. Israrlı takip suçu bakımından Yargıtay’ın emsal olabilecek bazı kararları vardır.
| Yargıtay 4. CD, E: 2020/22848, K: 2022/6156, 01.03.2022:
‘‘Sanığın, müştekiye yönelik farklı zamanlarda gerçekleştirdiği, telefona mesaj gönderme şeklindeki suça konu eylemlerinin, TCK’nın 123. maddesinde düzenlenen kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun “ısrar” öğesini oluşturması karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunmadığı gözetilmeden, aynı Kanun’un 43/1. maddesinin uygulanması…’’ |
| Yargıtay 4. CD. E:2019/2009 K: 2021/25261, 25.10.2021:
“Sanığın, gece vakti katılanlar ve şikayetçinin birlikte yaşadıkları eve giderek onları rahatsız ettiğinin ve katılan Hale Yıldız’ı tehdit ettiğinin kabul edilmesi, yine katılan Hale Yıldız ile şikayetçi Azime Yıldız’a farklı günlerde birden fazla tehdit içeren mesaj gönderdiğinin tespit edilmesi karşısında, sanık hakkında hükmedilen cezalarda, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu açısından TCK’nın 43/2. Maddesi delaletiyle aynı Kanun maddesinin 1. fıkrası, tehdit suçu açısından ise anılan Kanun’un 43/1. maddesine göre artırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi…” |
Israrlı Takip Suçu Örnek Şikâyet Dilekçesi
İZMİR CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
MÜŞTEKİ : Ad SOYAD (T.C. No: ….)
VEKİLİ : Av. Emre ŞENTÜRK – Av. Berk KABAAĞAÇLI
Mansuroğlu Mah. 1593/1 Sk. No:10 D:64 İnce Plaza Bayraklı/İZMİR
ŞÜPHELİ : Ad SOYAD (T.C. No: ….)
SUÇ : Israrlı Takip Suçu
SUÇ TARİHİ : …/…/…
AÇIKLAMALAR :
Müvekkilimiz, 2023 yılının Nisan ayında eşinden anlaşmalı olarak boşanmıştır. Boşanma kararından haberdar olan ve müvekkilimiz ile aynı işyerinde işçi olarak çalışan şüpheli müvekkile her hafta çiçek almaya, defalarca kez sosyal medya üzerinden mesajlar göndermeye başlamıştır.
Müvekkil, şüphelinin hiçbir mesajına dönüş yapmayıp kendisini engellemiş, bunun üzerine şüpheli başka sosyal medya hesapları açarak müvekkile mesaj göndermeye devam etmiştir. Şüphelinin gönderdiği tüm mesajların görüntüsü ektedir.
Şüpheli davranışlarında ısrarcı olmaya devam etmiş, müvekkilin evinin kapısına hediyeler bırakmış, müvekkilimizi evinde dahi defalarca rahatsız etmiştir. Buna dair apartman güvenlik kamera kayıtları ektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere şüpheli müvekkile karşı TCK m.123/A’da belirtilen ısrarla takip suçunu işlemiştir. Şüphelinin işlediği suçtan cezalandırılması için soruşturma başlatılmasını talep ederiz.
DELİLLER :
- Mesajların bulunduğu ekran görüntüleri,
- Güvenlik kamera kayıtları,
- Tanık beyanları.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak cezalandırılması için kamu davası açılmasına karar verilmesini talep ederiz. …/…/…
Müşteki Vekili
Av. Emre ŞENTÜRK
Israrlı takip suçu hakkında daha fazla bilgi almak için bize buradan ulaşabilirsiniz.